Jeśli ból odcinka lędźwiowego z promieniowanie do kończyny dolnej nie ustępuje pomimo intensywnego leczenia zachowawczego (leczenie farmakologiczne, rehabilitacja/fizjoterapia) pacjenci często decydują się na leczenie operacyjne. Pomimo, że współczesna chirurgia kręgosłupa jest bezpieczna i często skuteczna warto spróbować terapii alternatywnej: epiduralnych iniekcji steroidowych.

Wypuklina (lub przepuklina) jądra miażdżystego może uciskać na korzenie nerwowe wychodzące z kręgosłupa. Na skutek ucisku i drażnienia dochodzi do zastoju krążenia krwi w korzeni nerwowym (zastój żylny) i pojawia się obrzęk oraz stan zapalny. W efekcie korzeń jest coraz większy i coraz bardziej uciskany przez wypuklinę. Powstaje tzw. błędno koło chorobowe, którego objawem jest rwa kulszowa czyli charakterystyczny zespół bólowy: ból wychodzący z kręgosłupa promieniujący do kończyny dolnej.

Najprostszym sposobem leczenia wydaje się usuięcie (lub zmniejszenie wypukliny) – właśnie na tym polega leczenie chirurgiczne. Po usunięciu przyczyny zmniejsza się obrzęk korzenia, ustępuje stan zapalny i w rezultacie znika ból. Pomimo dużej skuteczności leczenie opreracyjne to ostateczność, decydując się na zabieg należy wyczerpać metody leczenie zachowawczego.

Typowe leczenie pierwszego rzutu to głównie farmakoterapia. Stosowane są różne leki, głównie niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) na przykład Ketonal (ketoprofen), ibuprofen czy Opokan (meloksikam). Leki te, stosowane doustnie lub parenteralnie (dożylnie, domięśniowo, w czopkach) wraz z krwią dostaję się w miejsce stanu zapalnego. Niestety aby osiągnąć wysokie lokalne stężenie konieczne jest stosowanie bardzo dużych dawek co naraża pacjenta na ryzyko działań niepożądanych, najczęściej jest to uszkodzenie błony śluzowej żołądka (nadżerki / wrzody żołądka).

Iniekcje epiduralne pozwalają uzyskać bardzo duże lokalne stężenie nasilniejszych leków przeciwzapalnych, tj. leków steroidowych. Dodatkowo stosowanie preparatów długodziałających pozwala uzyskać trwały efekt. Dużą zaletą terapii iniekcyjnej jest możliwość wczesnej rehabilitacji, która w nasilonym bólu często nie jest możliwa.

Należy pamiętać, że żadna terapia nie jest skuteczna w 100%, dotyczy to również iniekcji epiduralnych. Przy właśniwej kwalifikacji do leczenia skuteczność dochodzi do 80% i to już przy pierwszym zabiegu. Ogromne znaczenie ma technika wykonania, najlepsze efekty uzyskuje się stosująć aparat RTG i obrazowanie za pomocą niewielkiej ilości kontrastu. Podawania leków do przestrzeni epiduralnej bez obrazowania, tzw. „z ręki” jest nie tylko mniej skuteczne ale również bardziej ryzykowne. Nierozpoznane podanie leków do worka oponowego może być przyczyną groźnych powikłań.

Reasumując epiduralne iniekcje steroidowe w odcinku lędźwiowym są bezpieczne i często skuteczne. Przy właśniwej kwalifikacji i wykonaniu z wykorzystaniem aparatu RTG skutecznością dorównują leczeniu operacyjnemu.